Balkan, Balkan! Zanimljivosti

Istorija Dore: Ovako je sve počelo… (I deo)

Nekada je svih šest zemalja sa prostora bivše Jugoslavije imalo nacionalna televizijska selekciona takmičenja za Evrosong, a najpopularniji nacionalni izbori na tim prostorima su bili i ostali naša Beovizija, slovenačka „Evrovizijska melodija“ i festival koji je i predmet ovog serijala — hrvatska Dora. Ove zime se prestižni HRT-ov TV format posle devet godina vraća u formi klasičnog festivala, i to, naravno u Opatiju.

U hrvatskim medijima se već uveliko piše o tome, a tim povodom je redakcija sajta ESC Serbia | Evrovizija.rs odlučila da vas kroz nekoliko tekstova podseti na celokupnu istoriju ovog festivala, najupečatljivije momente i skandale koji su pratili svaku od proteklih evrovizijskih sezona u susednoj Hrvatskoj.

Kako je sve počelo?

Hrvatska je želju da debituje na Evroviziji izrazila još pred takmičenje u švedskom gradu Malmeu 1992. godine. Te godine je u Opatiji u tajnosti bio održan prvi izbor za predstavnika naših suseda, i na njemu je pobedila grupa „Magazin“ s Danijelom Martinović kao vokalom grupe, s numerom Aleluja. Međutim, problem je bio u tome što HRT nije u to vreme bio član Evropske radiodifuzne unije (EBU), zbog čega hrvatska delegacija nije otišla u Švedsku.

Za zvaničan početak Dore se uzima 1993. godina, kada je u Kristalnoj dvorani u Opatiji 28. februara održan prvi zvaničan selekcioni hrvatski festival za Evrosong. Prve dve godine je festival nosio ime Hrvatski televizijski festival — Krovizija (HTF – Crovizija), a sadašnje i poznatije ime Dora dobio je na svom trećem izdanju 1995. godine.

Kreatorka festivala je bila tadašnja urednica Zabavnog programa nacionalnog emitera Ksenija Urličić, koja je bila i šef hrvatske delegacije u periodu od 1993. do odlaska u penziju 2000. godine. Festival je ime dobio po Dori Pejačević, prvom hrvatskom kompozitoru i tekstopiscu.

Godine gradnje međunarodnog ugleda (1993—1995)

Kao što je već napisano, 28. februara 1993. godine je bio održan prvi izbor za hrvatskog predstavnika na Evrosongu. Lokacija održavanja festivala je bila Kristalna dvorana Hotela „Kvarner“ u Opatiji, i tu se zadržao sve do 1998. godine. Voditelji prve Dore, tadašnjeg HTF-a, bili su bivša pevačica „Novih fosila“ (Jugoslavija 1987) Sanja Doležal i glumac Frano Lasić. Takmičilo se 15 izvođača, a odluku o pobedniku je donosilo 11 gradskih centara; svaki gradski centar je do 1995. godine imao po šest članova žirija.

Pobedu je odnela grupa „Put“ s pesmom Don’t ever cry koju je komponovao pokojni Đorđe Novković, na tekst Andreja Baše. Već tada je počelo da se priča da je Urličićeva ne samo te, nego i svih narednih godina, lobirala za pobedu određene numere na Dori. Te godine su hrvatski evrovizijski fanovi imali mišljenje da je idealan hrvatski predstavnik za tu godinu trebalo da bude Toni Cetinski s pesmom Nek te zagrli netko sretniji. On je učešće na prvoj Dori s tom numerom završio kao šesti, ali je pesma postala veliki hit. Od regionalno poznatih pevača je bila primećena i Nina Badrić s numerom Ostavljam te (7. mesto).

Evrovizijski zamah

Te 1993. godine se za svoje prvo evrovizijsko pojavljivanje Hrvatska izborila preko čuvenog kvalifikacionog takmičenja u Ljubljani na kojem se nadmetala sa još šest zemalja. Kako je Ksenija Urličić ispričala u intervjuu za Jutarnji.hr 2007. godine, uopšte se nije nadala učešću tri države s područja bivše Jugoslavije na Evroviziji u Milstritu. Dodala je i da se tada znalo da će Slovenci proći zbog prednosti domaćeg terena, da će BiH proći zbog toga što su bili žrtve rata koji je na ovim prostorima bio u toku, a Hrvatskoj su se pred kvalifikacije u Ljubljani davale male šanse. No, na svu sreću, i Hrvatska je prošla na finalno takmičenje u Milstrit.

Naredne 1994. godine je broj učesnika proširen na 21 izvođača, a odluka o pobedniku se donosila na isti način kao i prethodne godine. Pobedu je odneo Toni Cetinski s pesmom Nek’ ti bude ljubav sva, mada je ozbiljan favorit bio njegov brat Mateo koji je pevao Arrivederci signorina. I tu se govorkalo da je Tonijevu pobedu namestila upravo Ksenija Urličić zato što je pobedničku kompoziciju napisao njen zet Željen Klašterka.

Od regionalno poznatih izvođača su bili prisutni ponovo Nina Badrić s pesmom Godine nestvarne (10. mesto), pokojni Oliver Dragojević s numerom Arja (4. mesto), Neno Belan s numerom Mama (14. mesto) i Boris Novković s kompozicijom Emily (7. mesto).

Promenom imena iz Hrvatski televizijski festival u Dora 1995. godine, festival je počeo polako da dobija na kvalitetu po pitanju kompozicija. Broj učesnika je skraćen na 20 izvođača i to je do 1998. godine bio stalan broj takmičara. Broj gradskih centara koji su učestvovali u glasanju je proširen na 20, i to je bila poslednja godina da je svaki gradski centar imao po šest članova žirija.

Ako su prve dve Dore, po mišljenju hrvatskih evrovizijskih fanova, imale osrednji kvalitet numera, onda je 1995. godina bila prva godina na kojoj su se čule pesme „s potencijalom“. Iako je pobedu odnela grupa „Magazin“ s kompozicijom Nostalgija, u kojoj je gostovala i operska pevačica Lidija Horvat-Dunjko, najveće šanse za pobedu je ovaj put imao pokojni Oliver Dragojević s numerom Boginja autora Petra Graše. Međutim, završio je na 2. mestu.

Zapaženo prvo javno pojavljivanje je imala tada mlađana pevačica Renata Končić Minea s pesmom Good boy, a pažnju javnosti skrenula je kultna grupa „Srebrna krila“ u osveženoj formaciji s pokojnim Mustafom Ismailovskim i pevačicom Vlatkom Grakalić, pevajući Ljubav je za ljude sve.

U sledećem delu: Zlatne godine Ksenije Urličić

Oznake

Ostavite svoj komentar

Zabranjene su psovke, uvrede i provokacije!

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.